*ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಗೆ ಮೊದಲು ಅಂಗನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಕರನ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದು ಏಕೆ? - ಪ್ರಮಾಣ ಸಹಿತ ವಿವರಣೆ*
ಇದು *ತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಆಗಮ ಶಾಸ್ತ್ರ*ದ ಪ್ರಕಾರದ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ಕ್ರಮ.
*1. ಮೊದಲು ಅರ್ಥ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ*
**ಪದ** **ಅರ್ಥ**
**ಕರನ್ಯಾಸ** `ಕರ = ಕೈ`. ಮಂತ್ರದ ದೇವತೆಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತನ್ನ 10 ಬೆರಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು
**ಅಂಗನ್ಯಾಸ** `ಅಂಗ = ದೇಹ`. ಅದೇ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತನ್ನ 6 ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು
**ಪ್ರಾಣ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ** ಕಲ್ಲಿನ ವಿಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ದೇವರ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಜೀವ ತುಂಬುವುದು
*2. ಯಾಕೆ ಮೊದಲು ಕರನ್ಯಾಸ + ಅಂಗನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು? - 3 ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ*
*ಕಾರಣ 1: "ಯೋಗ್ಯತೆ ಸಂಪಾದನೆ" - ಪಾತ್ರ ಶುದ್ಧಿ*
ಬರಿಗೈಯಲ್ಲಿ ಕರೆಂಟ್ ಹಿಡಿಯಲು ಆಗುತ್ತದೆಯಾ? ಮೊದಲು ಇನ್ಸುಲೇಟೆಡ್ ಗ್ಲೌಸ್ ಹಾಕಬೇಕು.
ಅದೇ ರೀತಿ ದೇವರ *ವಿಶ್ವಶಕ್ತಿಯನ್ನು* ವಿಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ತುಂಬುವ ಮೊದಲು, ಆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು *ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ* ನಮ್ಮ ದೇಹ-ಕೈಗೆ ಬರಬೇಕು.
*ಪ್ರಮಾಣ - ತಂತ್ರಸಾರ*
> *"ಆತ್ಮನಂ ದೇವತಾಂ ಕೃತ್ವಾ ದೇವಂ ಆವಾಹಯೇತ್"*
ಮೊದಲು ತನ್ನನ್ನು ದೇವತೆಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಆಮೇಲೆ ದೇವರನ್ನು ಆವಾಹನೆ ಮಾಡಬೇಕು.
ಕರನ್ಯಾಸ + ಅಂಗನ್ಯಾಸದಿಂದ ನಾವು *"ಸಾಧಕ ದೇಹ = ದೇವತಾ ದೇಹ"* ಆಗುತ್ತದೆ.
*ಕಾರಣ 2: "ಶಕ್ತಿ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗ" - ವಿದ್ಯುತ್ ತಂತಿ*
ದೇವರನ್ನು ವಿಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಮಾಡುವಾಗ, ಪೂಜಾರಿಯ ಕೈಯೇ *"ಮಾಧ್ಯಮ"* ಆಗುತ್ತದೆ. ಆ ಶಕ್ತಿ ಪೂಜಾರಿಯ ಕೈ → ಮಂತ್ರ → ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಕರನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ 10 ಬೆರಳಿಗೂ ಮಂತ್ರ ಹೇಳಿ ಶಕ್ತಿ ತುಂಬುತ್ತೇವೆ.
ಅಂಗನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಹೃದಯ, ತಲೆ, ಶಿಖಾ, ಕವಚ, ನೇತ್ರ, ಅಸ್ತ್ರ ಎಂಬ 6 ಅಂಗಕ್ಕೂ ಶಕ್ತಿ ತುಂಬುತ್ತೇವೆ.
ಆಮೇಲೆ ಆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೈಯಿಂದಲೇ ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತೇವೆ.
*ಪ್ರಮಾಣ - ಪಾಂಚರಾತ್ರ ಆಗಮ*
> *"ಕರೇಣ ಸಂಸ್ಪೃಶೇತ್ ಮೂರ್ತಿಂ ಮಂತ್ರೇಣ ಪ್ರಾಣಮಾವಹೇತ್"*
ಕೈಯಿಂದ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಆವಾಹನೆ ಮಾಡು.
*ಕಾರಣ 3: "ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ" - ಕವಚ*
ಪ್ರಾಣ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಹ್ವಾನಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಕ್ತಿ ಅಲ್ಲ. ಅದು *ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯನ ತೇಜಸ್ಸು*.
ಅದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕರೆದರೆ ಸಾಧಕನಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗಬಹುದು. ಹಾಗಾಗಿ ಮೊದಲು ಅಂಗನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ *"ಕವಚ ಮಂತ್ರ"* ಹೇಳಿ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ.
*3. ಮಂತ್ರ ಕ್ರಮ - ಹೇಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ?*
*ಪ್ರಮಾಣ - ಶಾರದಾ ತಿಲಕ ತಂತ್ರ, 6ನೇ ಪಟಲ*
*ಕರನ್ಯಾಸ - 5 ಹಂತ*
ಬೆರಳಿಗೆ ಮಂತ್ರ ಹೇಳಿ ತಾಕುತ್ತಾರೆ. ಉದಾ: ನರಸಿಂಹ ಮಂತ್ರಕ್ಕೆ
1. *ಅಂಗುಷ್ಠಾಭ್ಯಾಂ ನಮಃ* - 2 ಹೆಬ್ಬೆರಳಿಗೆ
2. *ತರ್ಜನೀಭ್ಯಾಂ ನಮಃ* - 2 ತೋರು ಬೆರಳಿಗೆ
3. *ಮಧ್ಯಮಾಭ್ಯಾಂ ನಮಃ* - 2 ನಡು ಬೆರಳಿಗೆ
4. *ಅನಾಮಿಕಾಭ್ಯಾಂ ನಮಃ* - 2 ಉಂಗುಳಿ ಬೆರಳಿಗೆ
5. *ಕನಿಷ್ಠಾಭ್ಯಾಂ ನಮಃ* - 2 ಕಿರು ಬೆರಳಿಗೆ
*ಅಂಗನ್ಯಾಸ - 6 ಹಂತ*
1. *ಹೃದಯಾಯ ನಮಃ* - ಎದೆಯ ಮೇಲೆ
2. *ಶಿರಸೇ ಸ್ವಾಹಾ* - ತಲೆಯ ಮೇಲೆ
3. *ಶಿಖಾಯೈ ವಷಟ್* - ಶಿಖೆಯ ಮೇಲೆ
4. *ಕವಚಾಯ ಹುಂ* - ಎರಡೂ ಭುಜದ ಮೇಲೆ
5. *ನೇತ್ರಯಾಯ ವೌಷಟ್* - 2 ಕಣ್ಣು + ಹಣೆ
6. *ಅಸ್ತ್ರಾಯ ಫಟ್* - ಅಂಗೈ ಚಪ್ಪಾಳೆ
ಈ 6 + 5 = 11. ಇದೇ *"ಏಕಾದಶ ರುದ್ರ"* ಶಕ್ತಿ. ಹಾಗಾಗಿ 11 ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಗೂ ಇದಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧ ಇದೆ.
*4. ಸಾರಾಂಶ - ಒಂದು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ*
> *"ಕರನ್ಯಾಸ = ಕೈಗೆ ಶಕ್ತಿ ಕೊಡುವುದು"*
> *"ಅಂಗನ್ಯಾಸ = ದೇಹಕ್ಕೆ ಕವಚ ಹಾಕುವುದು"*
> *"ಪ್ರಾಣ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ = ಆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದು"*
ಮೊದಲು ತಂತಿ ಹಾಕದೆ ಬಲ್ಬ್ ಹಚ್ಚಲು ಆಗುತ್ತದೆಯಾ? ಹಾಗೆಯೇ ಮೊದಲು ಕರ-ಅಂಗನ್ಯಾಸ ಮಾಡದೆ ಪ್ರಾಣ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಮಾಡಿದರೆ *"ಮಂತ್ರ ಹೀನಂ ಕ್ರಿಯಾ ಹೀನಂ"* ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂದು *ಆಗಮ ಶಾಸ್ತ್ರ* ಹೇಳುತ್ತದೆ.
*ಪ್ರಮಾಣ - ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ ಸ್ಮೃತಿ*
> *"ಅಕೃತ್ವಾ ನ್ಯಾಸಂ ದೇವಸ್ಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ನಿಷ್ಫಲಾ ಭವೇತ್"*
ನ್ಯಾಸ ಮಾಡದೆ ದೇವರ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಫಲ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಇದರಿಂದಲೇ ಪ್ರತಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕುಂಭಾಭಿಷೇಕ, ಮೂರ್ತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಮೊದಲು 2 ಗಂಟೆ ಕರ-ಅಂಗನ್ಯಾಸ ನಡೆಯುತ್ತದೆ 🙏